จุดเริ่มต้น ณ รุ่งอรุณแห่งมนุษย์
ตามทัศนะของนักวิชาการอิสลาม ประวัติศาสตร์ของกะอ์บะฮ์อาจย้อนไปไกลกว่ายุคของมนุษย์ โดยเชื่อว่าเหล่า มลาอิกะฮ์ (เทวทูต) เป็นผู้วางรากฐานดั้งเดิมไว้บนโลก เพื่อให้เป็นสถานที่สักการะเลียนแบบ "บัยตุลมะอ์มูร" บนชั้นฟ้า
เมื่อ นบีอาดัม และพระนางฮาวา มนุษย์คู่แรกถูกส่งลงมายังโลก ท่านทั้งสองได้มาพบกันที่ทุ่งอารอฟะฮ์ และนบีอาดัมได้รับบัญชาจากอัลลอฮ์ให้สร้างอาคารครอบรากฐานนั้นไว้ หรือก่อสร้างขึ้นใหม่ในจุดเดิมเพื่อใช้เป็นสถานที่บำเพ็ญศาสนกิจ "ฮัจย์แรกของมนุษยชาติ" จึงเกิดขึ้นในยุคนี้ โดยนบีอาดัมถือเป็นมนุษย์คนแรกที่ประกอบพิธีแสวงบุญ ณ สถานที่แห่งนี้
การรื้อฟื้นในยุคนบีอิบรอฮีม
กาลเวลาผ่านไปหลายพันปี จนกระทั่งเกิดเหตุการณ์น้ำท่วมใหญ่ในยุคนบีเนาฮ์ (โนอาห์) กะอ์บะฮ์ได้พังทลายลงเหลือเพียงรากฐานที่จมอยู่ใต้ดิน จนถึงยุคของ นบีอิบรอฮีม (Abraham) เมื่อประมาณ 4,000 ปีก่อน ท่านและลูกชายคือ นบีอิสมาอีล ได้รับโองการให้รื้อฟื้นสถานที่แห่งนี้ขึ้นมาอีกครั้ง
นบีอิบรอฮีมได้ก่อกำแพงกะอ์บะฮ์ขึ้นบนรากฐานเดิม และประกาศเชิญชวนมนุษยชาติให้มาร่วมบำเพ็ญฮัจย์ พิธีกรรมสำคัญหลายอย่างที่เราเห็นในปัจจุบัน เช่น การเดินรอบกะอ์บะฮ์ (ตอวาฟ) หรือการเดินกึ่งวิ่งระหว่างเขาซอฟาและมัรวะฮ์ (สะแอ) ล้วนมีที่มาจากเหตุการณ์และศรัทธาของครอบครัวนบีอิบรอฮีมทั้งสิ้น
ความสมบูรณ์ในยุคนบีมุฮัมมัด
แม้กะอ์บะฮ์จะเป็นศูนย์กลางการแสวงบุญมาทุกยุคสมัย แต่ในบางช่วงเวลาพิธีกรรมได้ถูกบิดเบือนไปตามความเชื่อพื้นเมือง จนกระทั่งถึงยุคของ นบีมุฮัมมัด ท่านได้ทำการปฏิรูปและขจัดสิ่งเจือปนทางความเชื่อออกไป
ในปี ฮ.ศ. 10 (ค.ศ. 632) นบีมุฮัมมัดได้นำประกอบพิธีครั้งสำคัญที่เรียกว่า "ฮัจญะตุลวะดาอ์" (การแสวงบุญครั้งสุดท้าย) ซึ่งเป็นการวางรูปแบบระเบียบปฏิบัติ (มานสิก) ไว้อย่างสมบูรณ์และถูกต้องตามเจตนารมณ์ดั้งเดิม กลายเป็นต้นแบบที่มุสลิมทั่วโลกยึดถือปฏิบัติเป็นมาตรฐานเดียวกันมาจนถึงทุกวันนี้
สรุปโดยสังเขป
นบีอาดัม: คือผู้สร้างคนแรกในหมู่มนุษย์และริเริ่มฮัจย์ครั้งแรก
นบีอิบรอฮีม: คือผู้รื้อฟื้น วางโครงสร้างอาคาร และรูปแบบพิธีกรรมหลัก
นบีมุฮัมมัด: คือผู้ปฏิรูปและทำให้พิธีฮัจย์สมบูรณ์ตามหลักการที่ใช้ในปัจจุบัน
บทความที่น่าสนใจ
